スピン角運動量
出典: フリー百科事典『ウィキペディア(Wikipedia)』
スピン角運動量(―かくうんどうりょう、spin angular momentum)は、電子やクォークなどの素粒子、およびそれらから構成されるハドロンや原子核や原子などの複合粒子が持つ量子力学的な自由度の 1 つである。単にスピンと呼ばれることもある。スピン角運動量は、軌道角運動量とともに、粒子の全角運動量に寄与する。
目次 |
[編集] スピン角運動量演算子
スピン角運動量は、3 つのエルミート演算子 sx, sy, sz で表される物理量である。これらの演算子の間には、軌道角運動量と同様の交換関係が成り立つ。
![\left[ s_y , s_z \right] = s_y s_z - s_z s_y = i \hbar s_x](http://upload.wikimedia.org/math/e/5/9/e596868d259444c5c286a8c9adefe885.png)
![\left[ s_z , s_x \right] = s_z s_x - s_x s_z = i \hbar s_y](http://upload.wikimedia.org/math/e/f/f/eff7e43ed2bc8a1cf1cf22d266bdf2f9.png)
![\left[ s_x , s_y \right] = s_x s_y - s_y s_x = i \hbar s_z](http://upload.wikimedia.org/math/4/7/f/47fa58c3a6c24a73119d0700df3a2c37.png)
ここで、
であり、h はプランク定数である。ただし軌道角運動量と異なり、空間座標とその共役運動量との外積として表される必要はなく、したがってその大きさは
を単位として整数値のみでなく半整数値をもとりうる。
スピン角運動量の大きさの自乗を
- s2 = sx2 + sy2 + sz2
と定義すると、これは各成分 sx, sy, sz のいずれとも交換する。一方各成分同士は交換しないので、s2 と各成分 sx, sy, sz のうちいずれか一つとを同時に対角化できる。多くの場合同時対角化する成分を sz とする。s2 の固有値は
、sz の固有値は
(ms = - s, - (s - 1), ..., s - 1, s) となる。ms をスピン磁気量子数という。s は、0 以上の整数または半整数の値をとる。素粒子の場合、s は素粒子の種類ごとに定まった値をもつ。
[編集] スピン 1/2
s = 1/2 の場合を考える。このとき、s2 の固有値は
であり、sz の固有値は
の 2 つが存在することとなる。従って対応する固有状態も 2 つであり、それぞれ上向きスピン、下向きスピンと言うことが多い。
スピン角運動量の各成分 (sx, sy, sz) はパウリ行列 (σ = (σx, σy, σz)) を使って以下のように表される。



以上は、sz に関して対角となるようにしてある。
[編集] スピンと統計性
s が半整数の値をもつような粒子はフェルミ粒子であり、s が整数値をとる粒子はボース粒子であることが知られている。s の値と統計性の間のこのような関係は、相対論的な場の量子論によって説明できる。
[編集] 関連項目
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/jp/richFeeds.php on line 59
| Obiecująca metoda leczenia udaru |
|
Nowa terapia udaru, pozwalająca na odtwarzanie komórek mózgowych okazała sie bezpieczna podczas badań klinicznych - informuje serwis "EurekAlert".
|
| Rakietowe paliwo z marsjańskiego smaru |
|
Marsjańska czapa lodowa może dostarczyć paliwa dla rakiet - informuje "New Scientist".
|
| Bypass żołądka zwiększa ryzyko kamicy nerkowej |
|
U pacjentów po operacji bypassu żołądka zachodzą zmiany w składzie moczu, które zwiększają ryzyko kamicy nerkowej - wynika z amerykańskich badań, o których informuje pismo "Journal of Urology"
|
| Powstała mapa pradawnych rzek, przysypanych piaskiem pustyni |
|
Naukowcy z Australii stworzyli mapę koryt prehistorycznych rzek, które dziś znajdują się głęboko pod pustynią. Mapa może pomóc w lokalizowaniu cennych złóż, minerałów i podziemnych zasobów wody - informuje serwis "New scientist".
|
| "Martwe strefy" mogą wpływać na środowisko |
|
"Martwe strefy" pozbawione tlenu powstające wzdłuż linii brzegowych na całym świecie mogą negatywnie wpływać na globalne środowisko, a nie tylko na lokalne wody - uważa oceanograf dr Lou Codispoti z Uniwersytetu Maryland, cytowany przez internetowy serwis "Physorg".
|
