軌道角運動量 - Wikipedia

軌道角運動量

出典: フリー百科事典『ウィキペディア(Wikipedia)』

軌道角運動量(きどうかくうんどうりょう、orbital angular momentum)とは位置座標とその共役運動量の外積として表される角運動量のことである。たとえば原子において、原子核を回る軌道上の電子角運動量のうちスピン角運動量を除く部分は軌道角運動量である。

[編集] 概要

たとえば(原子核=中心力場の周りを回る電子の)古典的な角運動量 l は、

l = r × p

で表される。r は電子の位置ベクトル、p運動量、× は外積である。直交座標系を考え、運動量は、

 \mathbf{p} = -i \hbar \nabla

量子化されるので( \hbar = h / 2 \pi hプランク定数)、直交座標 (x, y, z) 各成分の軌道角運動量 (lx, ly, lz) は、

 l_x = -i \hbar \left(y {\partial \over {\partial z}} - z {\partial \over {\partial y}} \right)
 l_y = -i \hbar \left(z {\partial \over {\partial x}} - x {\partial \over {\partial z}} \right)
 l_z = -i \hbar \left(x {\partial \over {\partial y}} - y {\partial \over {\partial x}} \right)

となる。これらに関して以下の関係が成り立つ。

 \left[ l_y , l_z \right] = l_y l_z - l_z l_y = i \hbar l_x
 \left[ l_z , l_x \right] = l_z l_x - l_x l_z = i \hbar l_y
 \left[ l_x , l_y \right] = l_x l_y - l_y l_x = i \hbar l_z

上記の関係を交換関係という。次に、

l2 = lx2 + ly2 + lz2

として、

[l2, lx] = [l2, ly] = [l2, lz] = 0

となる。上の場合、l2, lz は交換可能(可換)であり、これはこれら 2 つの演算子に対し、同時に固有関数になるものが存在することを意味する。当該する固有関数には球面調和関数がある。演算子 l2, lz をこれに作用させると(以下、極座標表示で考える)、

 \mathbf{l}^2 Y_{lm} (\theta , \phi) = l(l+1) \hbar^2 Y_{lm} (\theta , \phi)
 l_z Y_{lm} (\theta , \phi) = m \hbar Y_{lm} (\theta , \phi)

となる。Ylm(θ, φ) が球面調和関数で、l(l+1) \hbar^2, m \hbar が、それぞれの固有値である。このとき、l, m量子数であり、

l = 0, 1, 2, ...; - lml

となる。l方位量子数m磁気量子数という。交換関係だけからは l の値として半整数も許されるが、演算子 l が座標とその共役運動量の外積として定義されているため整数値に限られる。

[編集] 関連記事


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/jp/richFeeds.php on line 59

World Bank Asia Vice President:Asian Economies To Resume Pre-Crisis Growth
A high-ranking World Bank official said Monday that Asian economies will soon start to expand at a sharp pace again and play an important role in leading the global economy's recovery.
Walka o wyższe płace
Zbliża się roszczeniowa wiosna w gospodarce - czytamy w "Rzeczpospolitej".
Nikkei hits 7-wk closing high; eyes on BOJ, Fed
The Nikkei average inched up to a seven-week closing high on Monday, with some exporters climbing on a weaker yen, though profit-taking in recent gainers such as Advantest Corp tempered the market's rise.
Emeryci w rządzie niemile widziani?
W resorcie środowiska osoby po pięćdziesiątce wysyłane są na emeryturę. Mają ustąpić miejsca młodszym - czytamy w "Dzienniku Gazecie Prawnej".
Gaz na razie nie zdrożeje
Monopolista gazowy nie dostanie w najbliższych dniach zgody szefa Urzędu Regulacji Energetyki na podwyżkę cen od 1 kwietnia - dowiedziała się "Rzeczpospolita".
Linki: Strona gwna